ÇEVRE HIGHLIGHTS - 30. SAYI

62 HAZ İ RAN 2026 Harun AKASYA Hocam yazılımda yapay zekanın ne gibi bir yardımı olacak? Hocam yazılımda yapay zekanın ne gibi bir yardımı olacak? Bir dönem yapay zekâ böyle bir tehdit olarak görüldü. Önce ya acaba bizim yerimize kod yazacak. Biz işsiz mi kalacağız gibi yazılımcılar bir endişe ettiler ama tam olarak öyle olmadığını görmeye başlıyoruz. Evet, bizim birçok yani ya her işin böyle bir angaryası olur ya mesela öğrencilerin angaryası da işte tekrarlı ödevler yapmaktır. Dimi angarya işlerdir ya da işte mesela bir mesleğiniz oluyor. Mesela tıp doktorluğunu ele alalım işte bazı bilimsel çalışmalar çok kıymetlidir ama sürekli aynı şeyi yapmak angaryadır. Yazılım işinde de angarya işler var. Yani böyle sıkıcı yapılması gereken ama sıkıcı işler var. Yapay zekâ işte o noktada bizim tüm angaryalarımızı ona bırakıp hadi sen bunu yap. Biz biraz daha böyle insani dokunuşların ya da insanın sezgileri var değil mi? Sevgisel dokunuşlar yapmamız noktasında bize daha çok vakit kazandırdı. Dolayısıyla yapay zekâ böyle bize zaman kazandırdı. Zaman kazandırdığı için de aslında biraz belirliliğimizi artırdı. Rica ederim. Oyun platformlarında çocukları beklenen en büyük tehditler sizce ne olabilir? Yani ben hepinizin bu platformlarda hiçbir sorun yaşamayacağını düşünüyorum. Çünkü hepiniz çok bilinçlisiniz. Bilinçsiz olan çocuklar için sıkıntı yani oradaki o in platformdaki talimatları hiçbir süzgeçten geçirmeyen, böyle bir düşünmeden onun talimatlarını uygulayan gençler için öğrenciler için bu sorun olabilir. Ama ya işte atıyorum mesela absürt bir şey söylese git mutfaktan su al başından aşağıya gibi bir talimat ver diyelim. Hani bir tür şeyler duyuyoruz haberlerde. Mesela bunu yapmazsınız, siz ya da mesela gününüzün işte 10 saatini oyun oynayarak geçirmezsiniz. Bunları yapmadığınız sürece hiçbir sorun yaşamazsınız. Mesela ben de işte yeni yeni oyun oynamaya başladım. Benim de 7 yaşında bir oğlum var. Mesela Red Dead Redemption oynuyoruz. Çok güzel bir oyunmuş mesela. Bilmiyorum Far Cry oynuyoruz yani kararında oynarsanız çok güzel bir böyle deşarj olabileceğiniz bir zaman. Dolayısıyla oyunlara ihtiyaç var. Hepimizin ihtiyacı var. Yani ben 37 yaşındayım. Benim de ihtiyacım var. Sizin keza ihtiyacınız var ama böyle dengeli bir şekilde oynamak gerek. Hocam peki bunlardan nasıl korunabiliriz? Aslında korunmaya çalışmayacağız. Sadece bilinçli olacağız. Çok oynamayacağız. Yani vaktimizin tamamını bununla geçirmeyeceğiz. Ama oyunsuz da olmaz. Yani oyun oynamamız lazım. Hani zamanımızda biz bilye oynuyorduk sokakta e şimdi onun karşılığı işte Valorant diye bir oyun duyuyorum işte. Counter Strike onlar aldı zaman biraz değişti haliyle bunları kullanacağız ama bilinçli bir şekilde kullanacağız. Yani buradaki anahtar kelime dengeli ve bilinçli olduğun sürece hiçbir sorun yok. Yani silahlı veya saldırganlık içeren oyunlar nasıl etkileyebilir? Yani bu evet, belki bazı böyle psikolojik sorunları olan bazı çocuklar olabiliyor, onlarda sorun olabilir ama. Normal bir çocukta böyle bir sorun olacağını açıkçası bilmiyorum. Tabi çok uzman olduğu bir alanda değil. Dikkatli konuşmak isterim ama hani ben kendi çocukluğumu referans alıyorum. Ya da oğlumu referans alarak eğer böyle bir kaygı bozukluğu, bir psikolojik sorunu yoksa bir çocuğun oyunlar, hani silahlı bir oyun oynamak onu silahlara motive etmez. Yani rahat olun. Kişisel bilgilerimizin kötüye kullanılmaması için ve teknolojik ortamlardaki kötülüklerden korunmak neler yapabiliriz? Yani aslında ya bu her zaman olacak mesela biz çocukluğumuzda sokakta oynarken de yine orada işte kötülükler, sıkıntılar, sorunlar vardı. Şimdi bu sanal ortamda var ya bu da yine anahtar kelime dikkatli bilinçli olmak lazım. Her şey tıklamamak lazım değil mi açılan? Kabul etmemek lazım. Ya da mesela bir uyarı çıktığında ya da bir sözleşme işte birey kabul etmen gerektiğinde bir oyunda veya bir sosyal medyada okumak lazım. Yani hemen kabul etmeden geçmemek lazım. Yani bilinçli olduğumuz sürece hiçbir sorun yok. Öyle söyleyeyim, bu bilinci de nasıl kazanacaksınız? Bu alanın uzmanları işte mesela okulda rehberlik servisiniz var. Bilgisayar öğretmenleriniz var. Bu alanın uzmanları bu hocalarınız onlara danışarak elde edebilirsiniz. Mesela benim bile uzmanlığım değil, yani bahsettiğim sorduğunuz soruların bir kısmı sadece kendi deneyimlerimden anlatıyorum ama asıl gerçekten bu işin uzmanlarına ulaşmak lazım. Çünkü Türkiye’deki en büyük problemlerden biri herkes her şeyi bildiğini iddia ediyor ve insanları yanlış yönlendiriyor. Dolayısıyla belki yapmanız gereken önemli şeylerden biri de mesela atıyorum oyunlar konusunda destek mi almak istiyorsunuz? Gerçekten bir uzmanına ulaşmalısınız veya ruh halinizi korumak için bir destek mi almak istiyorsun? İyi bir rehberlik öğretmenine ulaşmamız lazım. Bunu da aklınızda tutun Teknoloji çok bağlı büyüyen bir nesli bekleyen tehlikeler nelerdir? Yani teknolojiye bağımlılık eğer ekran bağımlılığıysa bu bir risk. Çünkü hani sürekli böyle yemek yerken işte bir şeyler izliyorsa ödev yaparken bir Rafadan tayfa izliyorsa bunlar sıkıntı. Ama mesela sizin gibi gerçek hayattaki problemleri teknoloji kullanarak çözüyorlarsa ve bu onları teknolojiye bağımlı kılıyorsa kılsın. Buna varız. Yani her türlü teknolojiye bağımlı olsunlar, daha ileriye götürsünler ama kastımız işte oyun bağımlılığı, ekran bağımlılığıysa buna çok dikkat etmemiz lazım. Neden biliyor musunuz? Sürekli ekrana bakarsanız sürekli bir şeyler izlerseniz hep pasif olursunuz. Kelime dağarcığınız genişlemez. Bir mesela Türkçedeki paragraf sorusunu çözemezsiniz, insanlarla iletişim kurmakta zorlanırsınız. Bunları aşabilmek içinde ekranlardan başımızı kaldırıp işte belki akşam evde yemek yerken anne babamıza sohbet etmemiz lazım. O gün nasıl geçtiğini konuşmamız lazım ama onun dışında işte mesela bir konuda “nerd” deriz, takıntılı derecede bağımlı olmak. Mesela işte robotik kodlamaya “nerd” olmak, buna varız. Bu konuda teknoloji bağımlısı olabilirsiniz.